Buharkent, Ege Bölgesi'nde Aydın ilinin bir ilçesidir.

Efeler'in 88 km doğusunda İzmir-Denizli karayolu üzerindedir. Sıcak suyu ve jeotermal enerji santraliyle ünlü bir ilçedir. Merkeze bağlı 8 köyü vardır. Kuyucak ilçesine bağlı bir bucak merkeziyken, 19 Haziran 1987'de 3392 sayılı kanunla ilçe merkezi haline getirildi.

İnternet sitesi: Buharkent Belediyesi

Seyahat için: 214 BUHARKENT-PAMUKÖREN-KUYUCAK-NAZİLLİ SARI OTOBÜS SAATİ

İlçe toprakları Menderes Vadisinde yer alır. Genelde düz olan toprakların kuzeyinde bulunan Karlıkdede Tepesi (1750 m) en yüksek noktasıdır. İlçe topraklarını, doğu-batı istikametinde akan Büyük Menderes sular.

Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri pamuk, incir, üzüm, buğday ve zeytindir. İlçede tarım ürünlerini işleyen atölyeler vardır. İlçe merkezinin doğusunda yer alan Kızıldere köyü yakınında bulunan jeotermal alanda, Türkiye'nin ilk jeotermal santralı kurulmuştur. 1984'ten beri elektrik enerjisi ve kuru buz üretilmektedir.

İlçe merkezi Aydın-Denizli karayolu üzerinde kurulmuştur. Aydın-Denizli demiryolu ise, ilçenin güneyinden geçer. İlçe olmadan önce ismi Çubukdağ bucağı ve bucak merkezi Burhaniye iken, ilçe olurken jeotermal yataklarından dolayı adı Buharkent olarak değiştirilmiştir. İlçe belediyesi 1954'te kurulmuştur.

TARİH

Buharkent’in bulunduğu alan Menderes Vadisinin en dar kısmında yer alır. Ayrıca Feslek Çayı'ndan Kızıldere’ye kadar en az beş yerde sel tehlikesinin varlığı ve Menderes Nehrinin çevresinin bataklık durumda bulunması, Buharkent ve yakın çevresinde tarih öncesi hatta Türklerin yerleşmeye başladığı 1211 yılına kadar bir yerleşim yeri olmasını engellemiştir.

 

Buharkent’in doğusunda 20 km. Mesafede bulunan Tripolis antik kentinden bir önemli yol geçmektedir.  Alaşehir, Sardes, Smiryna (İzmir) yoludur ki, ticari ve askeri yönden büyük önemi vardır. Buharkent’in 15 km.batısında bulunan Antiokhea kentinden geçen diğer bir yol Afrodisias antik kentini Nysa (Sultanhisar), Tralles (Aydın),  Magnesia, Efes ve Milet antik kentlerine bağlamaktadır. Yine Alaşehir’den bir yol Kestel boğazını aşarak Mastaura’ya (Mastavra) ve Nysa ‘ya uzanmaktadır.
           

Buharkent’in üzerinde kurulduğu topraklar sırasıyla M.Ö.2000’den M.Ö.1200’lere kadar Hitit devleti, daha sonra M.Ö. VII ‘e kadar Friglerin egemenliği, M.Ö.687-546 arası Lidyalıların ve onların egemenliğindeki  İyonlar M.Ö. 334’ kadar Pers egemenliği,M.Ö. 133’e kadar İskender, Selevkoslar ve Bergama Krallığı egemenlikleri, M.S. 395’e kadar Roma İmparatorluğu egemenliği altında kalmıştır. M.S 395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca Menderes Vadisi Bizans İmparatorluğu egemenlik alanında kalmıştır. Bizans İmparatorluğu özellikle VII. yüzyıldan itibaren müslümanların akınlarıyla karşılaştı. Bunun sonucu XI. yüzyıl sonlarına doğru Bizans şehirleri dışında kalan kırsal bölgelerde güvenlik bozuldu, Anadolu harap oldu. Mezarı bugün Tekke Köyü'nde olan Sultan Sarıbaba adıyla bilinen Horasan gazisinin  Anadolu Selçuklu Devleti’nin kuruluş yıllarında Bizans ile savaştığı bilinmektedir. Ancak 1. haçlı seferi ile 1097 yılından itibaren Buharkent yöresi de dahil olmak üzere Denizli’ye kadar bütün kıyı bölgeleri tekrar Bizans İmparatorluğunun eline geçmiştir.

          

1211 yılında gelindiğinde Anadolu Selçuklu Sultanı  I. Gıyasettin Keyhüsrev sıkışık durumda olan İznik İmparatoru Teodor Laskaris’e karşı Buharkent’in batısında Başaran kasabası yakınlarındaki Antiokhea önlerinde yaptığı savaşı kazandı,ancak kendisi şehit düştü.yapılan antlaşma ile Antiokhea kenti doğusu Türklere bırakıldı. İşte Menderes vadisi’ne Türklerin yerleşmesi böylece başlar. 
        

1243 Kösedağ Savaşı’nda Moğollar karşısında büyük birbir mağlubiyet alan Anadolu Selçuklu Devleti,  İlhanlı Devleti idaresine girince Moğolların önünden kaçan Türk boyları hızla 1211 yılındaki sınırları aşarak Menderes Vadisine akmaya başladılar.Buharkent halkını meydana Üçokların Bozdoğan aşiretinin Karahancılar oymağına mensup olan Türkmen Buharkent halkı, kış mevsimini Ortakçı Köyü'nde geçirirken, yaz mevsimini de Turnalı ve Sarıcaova yaylalarına göç ederlerdi.

         

1325 yılında Aydınoğlu Mehmet Bey'in oğlu Umur Bey, beyliği için çok önemli bir ticaret şehri olan Denizli’yi  Büyük Menderes Vadisi üzerinden İzmir’e bağlamak için Buharkent ilçe sınırları içinde Menderes Nehri üzerinde 1950’li yıllara kadar kullanılan bir köprü yaptırdı. Böylelikle Menderes vadisinde olduğu gibi Buharkent çevresinde de nüfus yoğunluğu artmaya başladı. Buharkent’in ilk kurulduğu yer olan Ortakçı ; adını ilk defa Müneccimbaşı’ya ait Cami-üd-düvel adlı kitapta Aydınoğlu Beyliği yerleşim yerleri arasında görülüyor..        1390 yılında ilk defa Yıldırım Bayazıt tarafından ortadan kaldırılan Aydınoğlu Beyliği,  Ankara Savaşından sonra yeniden kurulduysa da 2. Murat tarafından 1426 yılında kesin olarak ortadan kaldırılınca Buharkent ve çevresi artık bir Osmanlı toprağı oldu. Aydın sancak haline gelmiş 17.yüzyıla kadar Tire, sonra Aydın şehri sancak merkezi olmuş, Buharkent Nazilli kasabasına bağlı olmuştur.1850’de vilayet merkeziİizmir’e alınmış, Aydın yine vilayet olmuş ve Buharkent'in , Nazilli'ye bağlılığı devam etmiştir. 1902 yılında Ortakçı'da meydana gelen büyük bir depremden sonra İzmir Valisi Kamil Paşa’nın direktifleriyle planlı olarak Burhaniye (Buharkent) Kasabası kurdurulmuştur. Burhaniye'nin adı o sırada padişah olan 2. Abdülhamit’in 12.. oğlu olan Burhanettin’e ithafen Burhaniye olmuştur. 1908 yılında 2.meşrutiyetin ilanından sonra Burhaniye Belediyesi kuruldu. 1. Dünya Savaşı sonucunda imzalanan Mondros Mütarekesiyle Batı Anadolu'nun Yunanlılara verilmesi sonucu 22 Ağustos 1919’da Burhaniye işgal edildi. Yaklaşık 3 yıl süren acılarla dolu işgalin ardından  03 eylül 1922 saat 08.00 de Çolak İbrahim Bey komutasındaki akıncı müfrezesi, efeler ve yerli halkla birlikte düşmana hücum ederek Burhaniye'yi bir daha eski kötü günlerine dönmemek üzere düşman işgalinden kurtardı. Her yıl 3 Eylül günü ilçede görkemli kurtuluş günü törenleri düzenlenmektedir. 
           

Nüfusun Kurtuluş Savaşı sırasında azalması nedeniyle 1924 yılında belediye teşkilatı kaldırılarak köye dönüştürüldü. Burhaniye 1942 yılına kadar Nazilli ilçesine bağlı bir köy iken bu tarihten itibaren Sarayköy ilçesine bağlandı. 1953 yılında Kuyucak’ın ilçe olmasıyla Sarayköy’den ayrılarak Kuyacak’a yani Aydın’a bağlandı. 1955 yılında bucak olduğu zaman ismi Çubukdağ olarak değiştirildi. 1987 yılında ilçe olmasıyla birlikte ismi BUHARKENT oldu.

EKONOMİ

 

Tarıma dayalı bir ekonomisi vardır. Başlıca üretilen ürünler arasında pamuk, incir, üzüm, çiğit, buğday ve zeytin vardır. Ayrıca ilçede tarım ürünlerinin işlendiği atölyeler de mevcuttur. Bununla birlikte ilçede kullanılabilir tarım arazilerinde işlenen ürünler arasında en büyük payı incir almaktadır. Sonrasında ise zeytin ve sebzecilik gelmektedir. Pamuk üretimi giderek azalmaktadır. Turfanda sebzecilik ise son yıllarda gelişme göstermektedir (2).

Civarda bolca bulunan termal kaynaklardan yararlanarak özellikle Kızıldere köyünde çıkarılan sıcak sulardan yararlanarak seracılık, elektrik üretimi ve termal otel işletmeciliği yapılmaktadır.

“İlçe merkezinin doğusunda yer alan Kızıldere Köyü yakınında bulunan jeotermal alanda, Türkiye'nin ilk jeotermal santralı kurulmuştur. 1984’ten beri elektrik enerjisi ve kuru buz üretilmektedir” (1).

“Buharkent jeotermal alanında, Kızıldere ve Tekkeköy mevkiinde geniş bir alana yayılmış çok sayıda kaynak ve kuyu bulunmakta olup, bunlar iki alt bölgeye ayrılarak incelenmiştir.

Kızıldere Bölgesi: Kızıldere jeotermal sahasında, Türkiye’nin ilk jeotermal santralı kurulmuştur. Sahada geçmişte çok sayıda sıcak su kaynağının olduğu bilinmektedir. Fakat günümüzde Kızıldere santralının elektrik üretimi sonucu sahadaki kısmi basınç düşüşü nedeniyle, bölgedeki kaynakların tamamen kurumuş olduğu veya çok zayıf çıkışlar şeklinde kendini gösterdiği gözlenmiştir.

Tekkeköy Bölgesi: Kızıldere jeotermal alanının güneyinde kalan bölgede, Büyük Menderes grabeninin güneyinde D-B yönündeki kırık hattı boyunca çok sayıda kaynak bulunmaktadır.

İlçede tarım alanlarının ve ormanlarının geniş olmasından dolayı çok sayıda küçükbaş hayvan bulunmaktadır. İlçemizde kurulu SAV-KOOP (Savcıllı-Kızıldere Tarımsal Kalkınma Kooperatifi) başta olmak üzere diğer mandıralardan da süte alıcı bulunabilmektedir.

İlçede sanayi istenilen düzeyde değildir. Sadece tarım ürünlerini işleyen birkaç küçük işletme mevcuttur. Bir de 1974 yılında kurulmuş olan Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi bulunmaktadır. Mobilyacı, kaynakçı, tornacı vs. gibi 47 küçük işyeri bulunmaktadır.

Genel olarak ilçenin turistik bir değeri yoktur. Ancak ilçenin Pamukkale, İzmir gibi yörelere ulaşan yol güzergâhı üzerinde olması dolayısıyla uğrak bir yer olma özelliğine sahiptir. Ayrıca Sarayköy’e bağlı Tekkeköy, İnsuyu ve Umut Termal Kaplıcalarına ulaşım da bu ilçeden yapılmaktadır(2).

2008 yılında ilçe Bakanlar Kurulu kararı ile “Termal Turizm Alanı” olarak ilan edilmiştir. Bunun turizm yatırımlarını daha ileri bir noktaya taşıyacağı ve bölgenin gelişmesine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Yine 2002 yılında kurulan ancak bugüne kadar herhangi faaliyeti bulunmayan Organize Sanayi Bölgesi, 2014 Aralık ayındaki yönetim değişikliği ile birlikte çalışmalarına hız vermiştir. Kamulaştırma ve alt yapı çalışmalarına müteakip yatırımcılarımızın büyük ilgi duyacağı OSB'nin hayata geçirilmesi oldukça isabetli olacaktır.

Ericek
 
Feslek
 
Gelenbe
 
Gündoğan
 
İstiklal
 
Kamilpaşa
 
Kayaburnu
 
Kızıldere
 
Menderes
 
Muratdağı
 
Ortakçı
 
Savcıllı
 
Üçeylül
 
Zafer

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Buharkent